سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
215
تاريخ ايران ( فارسى )
كتاب نقل كردهام . او يكى دو سال بعد از اين مصاحبه درگذشت و در باغى خارج شهر شيراز موطن محبوبش ويرا به خاك سپردند . مينويسند كه دشمنان حافظ بعد از وفاتش ميگفتند كه او چون علنا شراب ميخورده و خوردن آن را ترويج ميكرده است كافر است و نبايد بآئين مسلمانى دفن شود . برعكس دستهاى با اين نظريه مخالف و طرفدار اسلاميت حافظ بودند و بالاخره از ديوان خود شاعر فال گرفتند و اين بيت شاهد آمد : قدم دريغ مدار از جنازهء حافظ * كه گرچه غرق گناه است ميرود ببهشت و آن در بدخواهان شاعر شهير تاثير زياد بخشيده و همه را مجاب و خاموش ساخت . ولى هماكنون گاهى بعض ملايان متعصب هنگامه جو براى كسب شهرت دست به خرابى قبر و مزار دراز ميكنند ، چنان كه در چند سال قبل در يك تابستانى كه در شيراز بسر ميبردم واقعهاى نظير آن اتفاق افتاد . در سال 1916 ميلادى كه بشيراز رفتم سنگ مرمر قبر را ديدم صحيح و سالم است ، ولى يك نردهء آهنين زشتى بدور آن كشيده بودند « 1 » . حافظ بزرگترين شاعر غزلسراى ايران و يك ايرانى نمونهء عصر خويش بوده - است . شما اگر شيراز را بهبينيد عشق و علاقهء او را باينكه روزها در باغهاى سبز و خرم بسر بهبرد و بامى و معشوق در كنار جوى آب بنشيند خوب ميتوانيد درك كنيد . اگرچه در اغلب نقاط ايران نفوذ مذهب اسلام مردم را صورت ظاهر خشكبار آورده و در امور دينى متظاهر و سختگير قرار داده است ، عكس آن در شيراز كه شخص خود را در ميان مردمى مىبيند كه همگى خوش مشرب و بشاش و دوستداشتنى هستند . كتاب عمدهء حافظ همان ديوان يا مجموعهء غزليات اوست كه در وصف آن از اين بهتر چيزى نيست كه اشعارى از آن بطور نمونه كه بقلم كاول ترجمه شده در اينجا به نظر خوانندگان برسانم . اصل اشعار اين است :
--> ( 1 ) - اين وضعيت مربوط به دورههاى پيش است ولى امروز بارگاه حافظ به بهترين طرزى تعمير و مجلل و عالى ساخته شده است . ( مترجم )